Gabriele en Oscar Buratti

Op zoek naar de grens

Kranenmerk Hotbath heeft voor het eerst een beroep gedaan op externe designers. De Italiaanse gebroeders Gabriele en Oscar Buratti ontwikkelden een elegante kranencollectie voor het Scandinavische bedrijf met Italiaanse en Nederlandse roots.

Functionaliteit is een belangrijke randvoorwaarde, maar design draait om schoonheid, vindt Gabriele Buratti. “Soms gaan ze hand in hand, maar als het erop aankomt, regeert de esthetiek, dat is de ziel van een product. Daarom zijn mensen soms ook bereid om concessies te doen aan functionaliteit. Neem hoge hakken. Of denk je dat dames die prettiger vinden lopen dan sneakers? Ze zijn simpelweg eleganter.”
De Italiaanse architect runt samen met zijn jongere broer Oscar een architectuurstudio in Milaan. Aan de muren hangt ingetogen kunst. In de kasten staan vele prototypes. Maar hun studio is vooral rijk aan boeken. Nergens puilen de boekenkasten uit, alsof ieder exemplaar weloverwogen nonchalant is neergezet, maar opgeteld zijn het er vermoedelijk duizenden. Sommige boeken bevatten artikelen en foto’s van hun eigen gebouwen, interieurs en producten. Andere gaan over cultuur, mode of collega-architecten.

Prototypen 
De werkkamer van Gabriele Buratti verschilt daarin nauwelijks van de rest van het kantoor. Alleen staan hier geen bureaus, maar een ronde, oranje Elly-tafel op vier aan elkaar klevende poten, die de broers ontwierpen voor het Italiaanse familiebedrijf Frigerio. Vakblad DVW werd al verwacht; op de tafel staan prototypes van de nieuwe Hotbath-collectie die tijdens de laatste Salone del Mobile werd gepresenteerd. “De briefing was kort”, blikt de Italiaan terug, terwijl hij een van de wastafelkranen oppakt en met zijn hand over het blinkende rvs strijkt. “Hotbath is een bedrijf met Italiaans-Nederlandse roots, dat onlangs werd overgenomen door de Zweedse multinational FM Mattsson Group. Toen ze ons opbelden, zeiden ze: ‘We hebben nooit eerder met externe designers gewerkt. Maar we verwachten een iconische, elegante collectie.’” Die kwam er in de vorm van de Gent-collectie. Een serie ranke, sierlijke kranen, met een opvallend hoge draaiknop, leunend op een vrij dikke, brede ring, en vervaardigd uit hoogwaardig Italiaans rvs. Vooral de druppelvormige lijn op de draaiknop valt op. Een klein subtiel randje dat prettig aanvoelt tijdens het draaien van de kraan. Omdat de druppelvorm terugkeert in alle ontwerpen, geeft het de collectie een herkenbare vormtaal.

Proporties 
“Design draait om proporties”, vervolgt Gabriele Buratti. “Bij elk detail moet je je afvragen hoe ver je kunt gaan, hoe ver je het op kunt rekken, zonder dat je over de grens gaat. De ring onderaan de kraan is fors, maar net binnen de bandbreedte. Een millimeter dikker of breder en de kraan wordt lomp. Hetzelfde geldt voor de hoge draaiknop aan de bovenkant van de kraan. Maak je hem korter, dan verandert de kraan in middelmaat; maak je hem langer, dan wordt hij slungelig. Wij zijn constant op zoek naar die grens. De maximale rek.”
“Je moet ook rekening houden met de levensduur van een product”, gaat hij verder. “Milaan staat bekend om de drie F’s van Food, Furniture en Fashion. In onze beleving zijn ze alle drie even belangrijk en er zijn opvallend veel overeenkomsten tussen de drie. Maar er is één groot verschil: tijd. Eten en mode hebben een relatief korte tijdsduur; eten eet je gelijk op en mode is vaak maar één seizoen echt op zijn sterkst. Maar furniture wordt ontworpen om jaren mee te gaan. Het is tijdlozer. Je kunt grenzen opzoeken, maar wel binnen een marge van tijdloze elegantie.” Als hij zo weloverwogen formuleert, begrijp je dat hij jarenlang docent is geweest aan de Design Academie van Milaan. Hij combineerde deze leerstoel Interieurontwerp met de gezamenlijke studio met zijn broer. Maar zo’n vijftien jaar geleden besloot hij al zijn tijd in hun eigen bedrijf te steken.
Hun architectenbureau is op meerdere vakgebieden actief. Een verwevenheid in disciplines die nergens zo diffuus is als in Italië. Qua architectuur ontwerpen ze woningen, maar ook winkels en andere commerciële gebouwen. Qua interieur verdienden ze hun sporen vooral op het gebied van winkels, boetieks en showrooms voor merken als La Perla, Lamborghini, Ducati en Barilla. Meubels ontwerpen ze voor merken als B&B Italia, Living Divani en FontanaArte.

Leermeester 
Sinds een jaar of vier zitten ze op de zesde verdieping van een pand aan de rand van de welvarende wijk Magenta in Milaan. Vanaf het balkon kun je in de verte de Duomo zien liggen. Het stedelijke karakter contrasteert sterk met hun oude onderkomen in de kleine provincieplaats Busto Garolfo, zo’n vijfentwintig kilometer ten noordwesten van Milaan. Na een aantal omzwervingen door de stad werkten de broers daar lange tijd vanuit een kantoor naast hun ouderlijk huis. Het was de plek waar ze ooit door hun vader werden besmet met de liefde voor design.
“Mijn vader was net als de rest van de familie meubelmaker. Hij was onze eerste leermeester. Na school ging ik naar de werkplaats om te spelen. Ik hield ervan om hout aan te raken en te ruiken. Daar is mijn passie geboren. Ik herinner me dat ik voor het eerst naar de Salone del Mobile ging toen ik twaalf was. Mijn vader had er afspraken met designers van merken als Molteni en B&B. Hij vertelde dat het belangrijke mensen waren die dingen ontwierpen die in boeken staan. Ik hield van meubels, maar wilde architectuur studeren om ook een andere schaalgrootte te begrijpen. Daarna keerde ik weer terug naar de stiel van mijn vader. Mijn broer is vijf jaar jonger, hij volgde mijn pad.”

Schoonheid 
Op de ronde tafel liggen drie verschillende wastafelkranen. Naast de ranke uitvoering die Gabriele Buratti als eerste pakte, ligt een kortere kraan met een overhangende uitloop. De prototypes zijn van geborsteld rvs (Inox), maar ze zijn inmiddels ook verkrijgbaar in PVD-finishes, zoals rvs brons, rvs messing en rvs zwart.
Behalve wastafelkranen telt de Gent-collectie ook douchekranen, douchesets en badkranen. Plus een aantal accessoires zoals zeepdispensers, handdoekringen en toiletborstelhouders.
De druppelvorm trekt in alle ontwerpen de aandacht. Volgens Gabriele Buratti werd de vorm ontworpen voor de kraan, maar bleek hij in de praktijk ook functioneel binnen de andere ontwerpen: “In de handdoekringen vormt hij een perfect haakje voor de handdoeken en in de wc-rolhouder voorkomt hij dat de wc-rol verschuift. Dan heb je de hoofdprijs te pakken: functionele schoonheid. Beauty zonder concessies.”